B. SU DÖNGÜSÜ (HİDROLOJİK DÖNGÜ)
B. SU DÖNGÜSÜ (HİDROLOJİK DÖNGÜ)
Su molekülleri; güneş enerjisi ve yer çekiminin etkisiyle litosfer, hidrosfer, atmosfer arasında hareket eder. Bu hareket sonucunda su döngüsü denilen büyük bir sistem oluşur.
Okyanuslar, gezegenimizin su çevriminde önemli rol oynar. Yeryüzündeki suların buharlaşması ile oluşan nem, yoğuşarak bulutları meydana getirir. Atmosferik hareketlerden olan yağışlar, suyun tekrar tekrar kullanıldığı bu çevrimin önemli bir parçasını oluşturur. Bir yağmur damlacığı yılda birçok kez buharlaşıp yeniden yağış olarak yeryüzüne döner. Böylece yaklaşık 4 milyon km3 su, karalar ile atmosfer arasında hareket eder.
Okyanuslardan, göllerden ve nehirlerden buharlaşan ve bitkilerin terlemesi ile olan buharlaşan su atmosferde yükselir.Yükselme soğumaya,soğuma da su buharının sıvı hale geçmesine yani yoğuşmasına neden olur.Yoğuşma ile oluşan su damlaları bulutları oluşturur.Bulutlardaki su katı yada sıvı halinde yeryüzüne düşerek yağışları meydana getirir.Yağışların bir kısmı yeraltına sızarak yer altı sularını besler.Bir kısmı da yüzeysel akışa geçerek akarsuları oluşturur ve bu akarsular da okyanus,deniz ve gölleri besler.
Buharlaşma: Suyun sıvı hâlden gaz veya buhar hâline dönüşmesidir. Okyanuslar, göller ve nehirler buharlaşma yoluyla atmosferdeki nemin yaklaşık %90'ını karşılar.
Terleme: Bitkilerin terlemesi ile olan buharlaşmadır. Atmosferdeki nemin yaklaşık %10'unu karşılar.
Yoğuşma: Havadaki su buharının sıvı hâle geçmesidir. Yoğuşma, bulutları oluşturur.
Yağış: Suyun bulutlardan katı veya sıvı hâlde yeryüzüne geri dönmesidir.
Yüzey akışı: Kar, buz erimeleri, yağışlar sonucu oluşan su ve bazı kaynak sularının eğim doğrultusunda akışıdır. Karalar yüzeyine düşen yağışın çok büyük bir bölümü akarsularla okyanuslara taşınır.
Yer altı akışı: Suyun yer altında oluşturduğu kanallar aracılığıyla akışa geçmesidir.